Zawory kulowe
Zawory kulowe PVC-U PN10 służą do szybkiego ręcznego otwierania i zamykania przepływu w instalacjach ciśnieniowych. Obrót dźwigni o 90° zmienia położenie kuli wewnątrz korpusu, umożliwiając pełne otwarcie lub odcięcie przepływu.
W kategorii dostępne są zawory ERA i PIMTAS w rozmiarach d20–d110. Rozmiar zaworu należy dobrać do średnicy zewnętrznej rury PVC-U, a przy wyborze serii warto uwzględnić również konstrukcję połączeń śrubunkowych i możliwość późniejszego rozłączenia zaworu.
Zawory kulowe PVC-U – szybkie odcinanie przepływu
Zawór kulowy PVC-U jest armaturą odcinającą, w której przepływ otwierany i zamykany jest za pomocą obrotowej kuli z otworem przelotowym. Obrót dźwigni o 90° pozwala szybko przejść pomiędzy pozycją całkowicie otwartą i zamkniętą.
Zawory kulowe stosuje się przede wszystkim jako armaturę odcinającą. Nie są przeznaczone do precyzyjnej regulacji przepływu – w typowej instalacji powinny pracować głównie w pozycji całkowicie otwartej albo zamkniętej.
Zawory kulowe ERA i PIMTAS
W kategorii dostępne są zawory kulowe PVC-U producentów ERA i PIMTAS. Obie serie występują w rozmiarach od d20 do d110 i posiadają dwa połączenia śrubunkowe, dzięki którym środkowy korpus zaworu można oddzielić od elementów przyłączeniowych pozostających w instalacji.
| Seria | Rozmiary | Konstrukcja |
|---|---|---|
| ERA | d20–d110 | dwa połączenia śrubunkowe, rozbieralny środkowy korpus |
| PIMTAS | d20–d110 | dwa połączenia śrubunkowe, rozbieralny środkowy korpus |
Po odkręceniu obu nakrętek śrubunkowych środkowy korpus zaworu można wyjąć, natomiast wklejone elementy przyłączeniowe pozostają w rurociągu. Ułatwia to kontrolę, czyszczenie oraz późniejszy serwis armatury bez konieczności przecinania instalacji.
połączenia śrubunkowe ERA i PIMTAS nie są wzajemnie zamienne. Poszczególne serie mogą różnić się średnicą i skokiem gwintu nakrętek, długością korpusu oraz geometrią elementów współpracujących. Jeżeli w instalacji mają pozostać wcześniej wklejone elementy przyłączeniowe, należy zastosować zawór tego samego producenta i kompatybilnej serii.
Jak dobrać rozmiar zaworu kulowego PVC-U?
Oznaczenie d odnosi się do średnicy zewnętrznej rury PVC-U współpracującej z zaworem. Przykładowo zawór d50 dobiera się do instalacji wykonanej z rury PVC-U o średnicy zewnętrznej 50 mm.
| Rozmiar | DN | Zawór ERA | Zawór PIMTAS |
|---|---|---|---|
| d20 (20 mm) | DN15 | ERA d20 | PIMTAS d20 |
| d25 (25 mm) | DN20 | ERA d25 | PIMTAS d25 |
| d32 (32 mm) | DN25 | ERA d32 | PIMTAS d32 |
| d40 (40 mm) | DN32 | ERA d40 | PIMTAS d40 |
| d50 (50 mm) | DN40 | ERA d50 | PIMTAS d50 |
| d63 (63 mm) | DN50 | ERA d63 | PIMTAS d63 |
| d75 (75 mm) | DN65 | ERA d75 | PIMTAS d75 |
| d90 (90 mm) | DN80 | ERA d90 | PIMTAS d90 |
| d110 (110 mm) | DN100 | ERA d110 | PIMTAS d110 |
Zawór kulowy czy przepustnica?
| Cecha | Zawór kulowy | Przepustnica |
|---|---|---|
| Element zamykający | kula z otworem przelotowym | obracana tarcza |
| Sterowanie | dźwignia, obrót 90° | dźwignia lub przekładnia |
| Zabudowa | połączenia klejone z elementami śrubunkowymi | najczęściej pomiędzy połączeniami kołnierzowymi |
| Typowe zastosowanie | szybkie odcinanie przepływu | większe średnice i kompaktowa zabudowa międzykołnierzowa |
Przy większych średnicach lub gdy wymagana jest zabudowa pomiędzy kołnierzami warto porównać również przepustnice międzykołnierzowe PVC-U.
Gdzie stosuje się zawory kulowe PVC-U?
| Zastosowanie | Funkcja zaworu |
|---|---|
| Instalacje basenowe | Odcinanie poszczególnych gałęzi obiegu wody |
| Pompy i filtry | Odizolowanie urządzenia od pozostałej części instalacji |
| Bypassy i obejścia | Otwieranie i zamykanie wybranych kierunków przepływu |
| Nawadnianie | Ręczne odcinanie sekcji instalacji |
| Instalacje technologiczne | Odcinanie urządzeń i wybranych odcinków rurociągu |
Montaż zaworu kulowego PVC-U
- Dobierz zawór do średnicy zewnętrznej rury PVC-U oraz parametrów pracy instalacji.
- Przed klejeniem sprawdź dopasowanie elementów oraz pozostaw odpowiednią przestrzeń do swobodnej obsługi dźwigni i połączeń śrubunkowych.
- Powierzchnie przeznaczone do klejenia przygotuj zgodnie z instrukcją producenta stosowanego kleju i czyściwa.
- Podczas klejenia nie dopuszczaj do przedostania się kleju do wnętrza zaworu ani na elementy uszczelniające.
- Połączenia śrubunkowe montuj równo i dokręcaj z wyczuciem, bez nadmiernego obciążania elementów z PVC-U.
- Zachowaj wymagany przez producenta kleju czas wiązania przed obciążeniem instalacji.
- Po zakończeniu montażu sprawdź szczelność połączeń oraz pełny zakres otwierania i zamykania zaworu.
Do wykonania połączeń klejonych dobierz odpowiednie kleje i czyściwa do PVC-U.
PN10 określa klasę ciśnieniową zaworu w warunkach odniesienia. Dopuszczalne parametry kompletnego układu zależą również od temperatury i rodzaju medium, jakości wykonania połączeń oraz parametrów pozostałych elementów instalacji.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Do czego służy zawór kulowy PVC-U?
Zawór kulowy służy przede wszystkim do szybkiego ręcznego otwierania i zamykania przepływu w instalacji.
Czy zawór kulowy nadaje się do regulacji przepływu?
Zawory kulowe są przeznaczone przede wszystkim do pracy w pozycji otwartej albo zamkniętej. Do precyzyjnej regulacji przepływu lepiej stosować armaturę przeznaczoną do regulacji.
Czym różnią się zawory kulowe ERA i PIMTAS?
Obie oferowane serie mają po dwa połączenia śrubunkowe i umożliwiają wyjęcie środkowego korpusu po rozłączeniu obu stron. Różnią się producentem i konstrukcją własnego systemu połączeń śrubunkowych, dlatego ich elementów przyłączeniowych nie należy traktować jako wzajemnie zamiennych.
Czy można wymienić sam środkowy korpus zaworu?
Tak, pod warunkiem zastosowania kompatybilnego zaworu tego samego producenta i odpowiedniej serii. Połączenia śrubunkowe ERA i PIMTAS nie są uniwersalne i nie należy zakładać ich wzajemnej zamienności.
Czy PN10 oznacza zawsze ciśnienie robocze 10 bar?
Nie. PN10 określa klasę ciśnieniową zaworu w warunkach odniesienia. Dopuszczalne warunki pracy kompletnej instalacji zależą również od temperatury, rodzaju medium, parametrów pozostałych elementów i jakości wykonanych połączeń.