Zawory zwrotne sprężynowe
Zawory zwrotne sprężynowe PVC-U PN10 zabezpieczają instalację przed cofaniem się medium. Przepływ w prawidłowym kierunku otwiera mechanizm zaworu, natomiast po jego ustaniu sprężyna powoduje samoczynne zamknięcie przepływu zwrotnego.
W kategorii dostępne są zawory ERA d20–d63 z jednym połączeniem śrubunkowym oraz zawory PIMTAS d20–d110 z dwoma połączeniami śrubunkowymi. Rozmiar należy dobrać do średnicy zewnętrznej rury PVC-U oraz wymaganej konstrukcji zaworu.
Zawory zwrotne sprężynowe PVC-U – zabezpieczenie przed przepływem zwrotnym
Zawór zwrotny sprężynowy PVC-U umożliwia przepływ medium w jednym kierunku i samoczynnie ogranicza jego cofanie. Podczas prawidłowego przepływu element zamykający zostaje odsunięty, natomiast po ustaniu przepływu sprężyna powoduje jego powrót do pozycji zamkniętej.
Zawór pracuje automatycznie i nie wymaga ręcznej obsługi podczas normalnej pracy instalacji. Stosuje się go między innymi tam, gdzie cofnięcie się medium mogłoby zakłócić pracę pompy, opróżnić fragment rurociągu lub powodować niepożądany przepływ przez urządzenia technologiczne.
ERA czy PIMTAS – różnice konstrukcyjne
| Seria | Zakres | Połączenia śrubunkowe | Znaczenie serwisowe |
|---|---|---|---|
| ERA | d20–d63 | 1 | Jedna strona zaworu posiada rozłączne połączenie śrubunkowe |
| PIMTAS | d20–d110 | 2 | Po odkręceniu obu nakrętek można oddzielić środkowy korpus od tulei przyłączeniowych |
w zaworach ERA jedno połączenie śrubunkowe pozwala rozłączyć instalację po jednej stronie. W sztywnym klejonym rurociągu samo odkręcenie nakrętki nie gwarantuje jednak możliwości wyjęcia całego zaworu – zależy to od układu instalacji i dostępnego miejsca.
W zaworach PIMTAS dwie tuleje przyłączeniowe są dociskane do środkowego korpusu za pomocą nakrętek śrubunkowych. Po rozłączeniu obu stron korpus można wyjąć, a wklejone tuleje pozostają w instalacji.
Zawory zwrotne sprężynowe ERA
| Rozmiar | DN | Konstrukcja |
|---|---|---|
| d20 (20 mm) | DN15 | 1 połączenie śrubunkowe |
| d25 (25 mm) | DN20 | 1 połączenie śrubunkowe |
| d32 (32 mm) | DN25 | 1 połączenie śrubunkowe |
| d40 (40 mm) | DN32 | 1 połączenie śrubunkowe |
| d50 (50 mm) | DN40 | 1 połączenie śrubunkowe |
| d63 (63 mm) | DN50 | 1 połączenie śrubunkowe |
Zawory zwrotne sprężynowe PIMTAS
| Rozmiar | DN | Konstrukcja |
|---|---|---|
| d20 (20 mm) | DN15 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d25 (25 mm) | DN20 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d32 (32 mm) | DN25 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d40 (40 mm) | DN32 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d50 (50 mm) | DN40 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d63 (63 mm) | DN50 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d75 (75 mm) | DN65 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d90 (90 mm) | DN80 | 2 połączenia śrubunkowe |
| d110 (110 mm) | DN100 | 2 połączenia śrubunkowe |
oznaczenie d odpowiada średnicy zewnętrznej rury PVC-U. Przykładowo zawór d63 dobiera się do rurociągu PVC-U o średnicy zewnętrznej 63 mm.
Zawór sprężynowy czy zawór zwrotny klapowy?
| Cecha | Zawór sprężynowy | Zawór klapowy |
|---|---|---|
| Mechanizm zamknięcia | element zamykający wspomagany sprężyną | ruchoma klapa zamykana przez zmianę kierunku przepływu |
| Zabudowa | w osi rurociągu PVC-U | między połączeniami kołnierzowymi |
| Dostępne rozmiary | d20–d110 | szczególnie przy większych średnicach instalacji |
Przy większych średnicach warto porównać także zawory zwrotne klapowe międzykołnierzowe.
Zawór zwrotny a zawór kulowy
Zawór zwrotny i zawór kulowy pełnią różne funkcje. Zawór zwrotny pracuje samoczynnie i ogranicza cofanie medium, natomiast zawór kulowy jest ręczną armaturą przeznaczoną przede wszystkim do świadomego otwierania i zamykania przepływu.
W jednej instalacji oba rozwiązania mogą pracować obok siebie. Zawory kulowe PVC-U mogą służyć do odcinania urządzeń lub poszczególnych odcinków rurociągu, natomiast zawór zwrotny zabezpiecza wybrany kierunek przepływu.
Montaż zaworu zwrotnego sprężynowego PVC-U
- Dobierz zawór do średnicy zewnętrznej rury PVC-U oraz parametrów pracy instalacji.
- Przed montażem sprawdź kierunek przepływu oznaczony na korpusie zaworu.
- Przygotuj rurę i powierzchnie przeznaczone do klejenia zgodnie z instrukcją producenta stosowanego kleju.
- Nie dopuść do przedostania się kleju do wnętrza zaworu ani na elementy jego mechanizmu.
- Połączenia śrubunkowe ustaw równo i dokręcaj z wyczuciem, bez nadmiernego obciążania elementów PVC-U.
- Zachowaj wymagany czas wiązania kleju przed obciążeniem instalacji ciśnieniem.
- Po zakończeniu montażu sprawdź szczelność oraz poprawne działanie zaworu zgodnie z kierunkiem przepływu.
Do wykonania połączeń klejonych zastosuj odpowiednie kleje i czyściwa do PVC-U.
PN10 określa klasę ciśnieniową oferowanych zaworów w warunkach odniesienia. Dopuszczalne parametry kompletnej instalacji zależą również od temperatury i rodzaju medium, parametrów pozostałych elementów oraz jakości wykonanych połączeń.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Do czego służy zawór zwrotny sprężynowy?
Służy do ograniczania cofania się medium w instalacji. Zawór otwiera się przy przepływie w prawidłowym kierunku i samoczynnie zamyka po jego ustaniu.
Czym różnią się zawory ERA i PIMTAS?
Zawory ERA w tej kategorii posiadają jedno połączenie śrubunkowe, natomiast PIMTAS dwa. Wersja dwuśrubunkowa umożliwia oddzielenie środkowego korpusu od obu wklejonych tulei przyłączeniowych.
Czy jeden śrubunek ERA pozwala wyjąć zawór z instalacji?
Nie zawsze. Jeden śrubunek tworzy jedno rozłączne połączenie. W sztywnej instalacji klejonej możliwość wyjęcia zaworu zależy dodatkowo od układu rurociągu, dostępnego miejsca lub obecności innego punktu rozłącznego.
Czy zawór zwrotny zastępuje zawór kulowy?
Nie. Zawór zwrotny działa automatycznie i zabezpiecza kierunek przepływu, natomiast zawór kulowy służy do ręcznego odcinania przepływu przez użytkownika.
Czy PN10 oznacza zawsze ciśnienie robocze 10 bar?
Nie. PN10 określa klasę ciśnieniową zaworu w warunkach odniesienia. Dopuszczalne parametry kompletnej instalacji zależą również od temperatury, rodzaju medium, parametrów pozostałych elementów i jakości wykonanych połączeń.